Huis koel houden in de zomer: waar begin je als het te warm wordt?
Een huis houd je koel door de zon van het glas te houden, overdag de ramen dicht te laten en ’s nachts zo veel mogelijk koele lucht binnen te halen. De grootste winst zit in zonwering aan de buitenkant: volgens Milieu Centraal werkt die minstens twee keer zo goed als zonwering binnen. Pas daarna komen ventilatoren en, als laatste stap, een airco. Hieronder lees je hoe die stappen samenhangen, wat je meteen zelf kunt doen en wanneer het de moeite waard is om screens voor je ramen of een ander scherm te laten plaatsen.
Waarom wordt het binnen zo warm?
De meeste warmte komt op een zomerdag niet via de muren binnen, maar door het glas. Zonlicht gaat door de ruit, valt op de vloer en de meubels en wordt daar omgezet in warmte die binnen blijft hangen. Hoe groter het raam en hoe rechter de zon erop staat, hoe sneller dat gaat. Daarom wordt een kamer met een pui op het zuiden of westen vaak eerder warm dan de rest van het huis.
Goede isolatie houdt die warmte daarna ook binnen. Dat is prettig in de winter, maar lastiger op een hete dag: wat eenmaal binnen is, gaat er moeilijk weer uit. Milieu Centraal wijst daar ook op en raadt aan isolatie en zonwering samen te bekijken. De bovenste verdieping krijgt het meestal het zwaarst, omdat warme lucht opstijgt en de zon ook nog op het dak staat.
Stap 1: houd de zon buiten
De eerste vraag is dus niet hoe je koelt, maar hoe je voorkomt dat het warm wordt. Kijk een dag lang op welke ramen de zon wanneer staat. Oostramen krijgen ochtendzon, zuidramen hebben de zon vooral in het midden van de dag en westramen in de late middag en vroege avond, als het huis al warm is. Bij die laatste twee is de winst meestal het grootst.
Sluit overdag wat je hebt: rolluiken, screens en zonneschermen. Heb je alleen gordijnen, dan helpen die ook een beetje, maar de warmte zit dan al binnen. Milieu Centraal geeft aan dat binnenzonwering alleen niet genoeg is om oververhitting te voorkomen.
Welke buitenzonwering past bij welk raam?
Op een raam waar je overdag zit, zijn screens prettig: je houdt licht en zicht naar buiten. Voor een slaapkamer die ook donker moet zijn, ligt een rolluik voor de hand. Op een terras met een pui geeft een zonnescherm tegelijk schaduw voor jou en voor het glas erachter. Zit je op zolder met een dakraam of een dakkapel, kijk dan naar zonwering voor dakraam en dakkapel. Kan er niets op de gevel, bijvoorbeeld door de regels of door de hoogte, dan is raamfolie soms een alternatief, al vraagt die om een controle van het glas.
Stap 2: ramen dicht als het buiten warmer is
Het voelt onlogisch, maar op een warme dag houd je de ramen en deuren het best dicht zolang het buiten warmer is dan binnen. Elke open deur laat warme lucht binnen, en die koelt je huis niet af. Ventileer via de roosters zoals je gewend bent, zodat de lucht fris blijft, maar zet niet alles wijd open.
Stap 3: lucht ’s avonds en ’s nachts goed door
Zodra het buiten koeler is dan binnen, draai je het om. Zet ramen tegenover elkaar open, zodat de wind erdoorheen trekt, en begin als het kan op de bovenste verdieping, want daar zit de warmste lucht. Een klapraam op zolder en een open raam beneden maken samen een trekkende stroom. Doe dit de hele nacht als dat veilig kan.
Hier komen muggen vaak roet in het eten gooien. Wie met open ramen slaapt, heeft veel aan horren op maat. Daarmee is een goede nachtventilatie ineens een stuk aangenamer, en een hor hoef je maar één keer te regelen.
Stap 4: kleine dingen die ook meetellen
Apparaten geven warmte af. Laat de oven met rust op een hete dag, was en droog op een ander moment en zet computers en televisies uit als je ze niet gebruikt. Led-lampen geven minder warmte dan oude gloeilampen. Een ventilator koelt de lucht niet, maar geeft je wel een koeler gevoel op je huid, dus zet hem pas aan als je in de kamer bent.
Ook groen helpt. Een boom of klimplant die voor een zuidgevel schaduw geeft, houdt de muur en het raam koeler. Dat duurt alleen een paar jaar en is niet voor elk huis een optie.
En een airco?
Een airco koelt je huis wel echt, maar kost stroom en lost het probleem niet bij de bron op. Zet je er een neer zonder eerst de zon buiten te houden, dan moet hij veel harder werken. Daarom is de logische volgorde: eerst zon weren, dan ventileren, en pas daarna kijken of je nog extra koeling nodig hebt.
Waar begin je als je maar één ding wilt doen?
Begin met de kamer waar je het meeste last hebt, meestal de slaapkamer. Kijk op welke kant het raam zit en wat je daar overdag wilt kunnen. Wil je het donker, dan rolluiken, wil je zicht houden, dan screens. Woon je in een appartement of huurwoning, overleg dan eerst met de VvE of de verhuurder. Heb je een gewone woning, dan is een vergunning meestal niet nodig, maar bij een monument of in een beschermd stads- of dorpsgezicht kijk je dat eerst na op het Omgevingsloket.
Wil je dat iemand meekijkt? Beschrijf in een aanvraag welke kamers warm worden en op welke kant de ramen zitten. Je ziet daarna welke zonweringsbedrijven rond jouw postcode werken en kiest zelf wie je klus mag bekijken. Dat is gratis en verplicht je tot niets.